Grecy w różnych sytuacjach składają sobie życzenia, aby wszystko było jak najlepiej. Greckie życzenia dotyczą różnych sfer życia, w każdym czasie. Najczęściej słyszymy te życzenia w określeniach czasu, czyli dzień dobry, dobrego miesiąca, czy dobrego roku. O tym więcej przeczytacie we wpisie Kalo mina.
Greckie życzenia koncentrują się na zdrowiu, szczęściu i pomyślności. I takie słyszymy najczęściej. Poniżej przytoczę życzenia pogrupowane według różnych okazji, od najpopularniejszych, do tych które są nietypowe lub rzadko używane.
Uniwersalne greckie życzenia
Greckie życzenia można składać w zależności od okazji. Niektóre mają uniwersalny charakter i pasują do wielu okazji, dlatego warto je zapamiętać. Do takich życzeń należą m.in. Wszystkiego najlepszego – Chronia polla (gr. Χρόνια Πολλά) składane z okazji różnych świąt czy urodzin.
Drugim popularnym życzeniem jest, Niech żyje – Na zisete (gr. Να ζήσετε), standardowo składane z okazji ślubu.
Popularne jest też życzenie zdrowia i na zdrowie, czyli Dobrego zdrowia – Me igija (gr. Με υγεία).
Do takich życzeń zaliczymy też:
- Bądź zawsze szczęśliwy – Panda eftichizmenos (gr. πάντα ευτυχισμένος);
- Wszelkiej pomyślności – Na ise kala (gr. Να είσαι καλά);
- Czegokolwiek sobie życzysz– Oti epithimis (gr. Ό,τι επιθυμείς);
- Szczęścia – Kali tichi (gr. Καλή τύχη), z okazji nowego przedsięwzięcia.
Na co dzień można usłyszeć życzenia Kali sinechia (gr. καλή συνέχεια), czyli wszystkiego dobrego w tym, co robisz lub bardziej ogólnie na resztę dnia.
Oczywiście są życzenia, w których nie występuje przymiotnik Dobry/a/e w różnych formach. Do takich życzeń należą np. życzenia powrotu do zdrowia, czyli perastika (gr. Περαστικά).
Greckie życzenia związane z czasem
Są to określenia, o których pisałam we wpisie Kalo mina, gdyż wypowiadamy je na początek Dobrego miesiąca – Kalo mina (gr. καλό μήνα); Dobrego tygodnia – Kali ewdomada (gr. καλή εβδομάδα), czy Dobrego dnia – Kalimera (gr. Καλημέρα), jeżeli składamy je do południa.
W ciągu dnia Grecy składają sobie też życzenia:
- Dobrego południa – Kalo mesimeri (gr. Καλό μεσημέρι);
- Dobrego popołudnia – Kalo apojewma (gr. Καλό απόγευμα);
- Dobrego wieczoru – Kalispera (gr. Καλησπέρα) i późnym wieczorem – Kalo wradi (gr. Καλό βράδυ).
Co ciekawe bladym świtem możemy pożyczyć komuś Kalo ksimeroma (gr. καλό ξημέρωμα) na powitanie nowego dnia. Można też pożyczyć Dobrego świtu, gdy żegnamy się z kimś grubo po północy, zamiast standardowego Kalinichta (gr. καλή νύχτα), czyli Dobranoc.
Jeśli jesteśmy związani z kimś blisko, wówczas możemy pożyczyć Słodkich snów, czyli Onira glika (gr. όνειρα γλυκά).
W piątek wieczorem lub w sobotę życzymy innym Dobrego weekendu, czyli Kalo Sawatokiriako (gr. καλό Σαββατοκύριακο).
Greckie życzenia mogą dotyczyć też pór roku i dlatego Grecy życzą sobie Dobrej zimy – Kalo chimona (gr. Καλό χειμώνα), Dobrego lata – Kalo kalokieri (gr. Καλό καλοκαίρι), czy Dobrego sezonu – Kali sezon (gr. Καλή σεζόν).
Życzenia świąteczne i okolicznościowe
Z okazji każdych świąt Grecy życzą Wszystkiego dobrego – Kali chronią (gr. Καλή χρονιά), jak w życzeniach ogólnych lub spersonalizowane życzenia, w zależności od okoliczności, czyli: Wesołych Świąt Bożego Narodzenia – Kala Christujena (gr. Καλά Χριστούγεννα) czy Wesołych Świąt Wielkanocnych – Kalo Pascha (gr. Καλό Πάσχα).
Popularne jest też składanie życzeń z okazji chrztu, ślubu, rocznicy, urodzin, imienin.
Po narodzinach dziecka, w tym na chrzcinach życzymy rodzicom i chrzestnym Na sas zisi (gr. να σας ζήσει), czyli żeby dziecko się dobrze chowało. Z okazji narodzin lub chrztu dziecka, możemy też życzyć Niech przyniesie szczęście – Na ine kaloticho (gr. Να είναι καλότυχο).
Na ślubie życzymy nowożeńcom: Długiego wspólnego życia, czyli Na zisete (gr. να ζήσετε) lub po prostu mówimy Gratulacje – Sinharitiria (gr. Συγχαρητήρια) lub dłużej – Gratulacje, niech wam się wiedzie – Sinharitiria, na sas zisi (gr. Συγχαρητήρια, να σας ζήσει). Można też złożyć życzenia pięknego i szczęśliwego życia – Vion anthosparton (gr. Βίον ανθόσπαρτον)
Singlom na ślubie życzymy, by i oni wkrótce zmienili stan cywilny. Usłyszeć oni mogą życzenia – Kie sta dikia sou (gr. και στα δικά σου).
Na koniec życzenia na niektóre okolicznościowe dni. Przykładowo możemy składać życzenia na konkretne dni np.:
- Dobrego Tłustego Czwartku – Kali Tsiknopempti (gr. Καλή Τσικνοπέμπτη )
- Szczęśliwych Walentynek – Chronia Polla ja ton Ajiou Valentino (gr. Χρόνια πολλά για τον Άγιο Βαλεντίνο)
- Szczęśliwego 1 Kwietnia – Kali Protoaprilia (gr. Καλή Πρωταπριλιά)
- Wszystkiego najlepszego z okazji 1 maja – Kalo Protomaja (gr. Καλό Πρωτομαγιά).
Życzenia przy greckim stole
Najpopularniejszymi życzeniami, które możemy usłyszeć przy greckim stole, jest Kali oreksi (gr. καλή όρεξη), czyli Smacznego. I o ile usłyszymy to przed posiłkiem to po posiłku możemy usłyszeć Kali honepsi (gr. καλή χώνεψη), czyli dobrego wchłaniania. Innym życzeniem na koniec posiłku jest Kalofagota (gr. καλοφάγωτα), czyli jedzenia ze smakiem. To ostatnie stwierdzenie możemy usłyszeć też od sprzedawcy żywności.
Wznosząc toast, mówimy Za nasze zdrowie, czyli Stin jgia mas (gr. στην υγειά μας) lub krócej – Ja mas (gr. γεια μας). Jeśli chcemy złożyć życzenia jednej osobie, wówczas powiemy Na twoje zdrowie – Stin jgia sou (gr. στην υγειά σου).
Praca, nauka i nowe początki
Nie można pominąć gratulalcji z okazji nowej pracy, nowego domu, czy ogólnie nowego początku. Stąd mamy życzenia:
- Dobrej pracy – Kali doulia (gr. καλή δουλειά)
- Kariery – Kali stadiodromia (gr. Καλή σταδιοδρομία), życzenia z okazji rozpoczęcia nowej pracy lub dostania awansu
- Gratulacje – Sinharitiria (gr. Συγχαρητήρια)
- Sukcesu – Kali epitixija (gr. καλή επιτυχία), które możemy życzyć też osobie wybierającej się na egzamin
- Powodzenia – Kali dinami (gr. καλή δύναμη), w sensie bądź silny.
- Życzenia pozytywnego rozwoju – Wszystkiego dobrego – Me to kalo (gr. Με το καλό) oraz Panta epitihies (gr. πάντα επιτυχίες), czyli zawsze z sukcesami.
Gdy kończymy pracę, możemy usłyszeć Miłego odpoczynku – Kali ksekourasi (gr. καλή ξεκούραση).
Podróż i rozrywka
Jeżeli o wypoczynku mowa, to on także ma swoje życzenia. I tak usłyszymy Kalo taksidi (gr. καλό ταξίδι), czyli udanej podróży. Określenie te można usłyszeć też, gdy ktoś wybrał się w podróż ostateczną. A gdy o śmierci mowa to składamy bliskim kondolencje – Sylipitiria (gr. Συλλυπητήρια).
Wracając do podróży, wybierającym się na urlop życzymy Dobrych wakacji – Kales diakopes (gr. Καλές διακοπές), a tym którzy idą na spotkanie z przyjaciółmi, do kina lub teatru, życzymy Dobrej zabawy– Kali diaskiedasi (gr. καλή διασκέδαση).
Nietypowe greckie życzenia
Nietypowymi życzeniami, których nie usłyszymy poza Grecją są takie twory, jak:
Udanych zakupów – καλά ψώνια /kala psonia/, bez względu na to, co kupiliśmy.
Gdy kupimy coś drogiego np. samochód lub dom, wówczas usłyszymy Kaloriziko (gr. Καλορίζικο), czyli życzenia wszystkiego najlepszego w związku z tym zakupem.
Gdy kupimy ubrania, wówczas usłyszymy życzenia Kaloforeto (gr. Καλοφόρετο), żeby nam się je dobrze nosiło.
Po zakupach możemy też usłyszeć Kaloksedewta (gr. Καλοξόδευτα), czyli pochwałę za dobrze wydane pieniądze. No cóż, co kraj, to obyczaj.
Będąc w Grecji, nie bójmy się korzystać z greckich życzeń (gr. Οι ελληνικές ευχές), bo tutaj wszystko jest lub musi być dobrze, czyli Ola kala (gr. όλα καλά).
Jeżeli chcesz porozumiewać się po grecku na wakacjach, to przyda ci się podstawowy słowniczek dla podróżnych, który możesz pobrać bezpłatnie. Jeżeli chcesz rozbudowanej wersji, to znajdziesz ją w poradniku „Wyspa Rodos. Niezbędnik turysty”.
