Każdej wiosny w krajach basenu Morza Śródziemnego, w tym w Grecji, zaczyna się okres, kiedy masowo występują gąsienice korowódki sosnówki (łac. Thaumetopoea pityocampa), owada groźnego dla zdrowia ludzi i zwierząt, a także dla lokalnej przyrody. Grecy nazywają je kabies (gr. κάμπιες).
Zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt
Ten gatunek obecny jest w Grecji jako szkodnik sosnowych drzewostanów, a jego rozwój i obecność związane są z klimatem śródziemnomorskim i dostępnością drzew, głównie sosen.
Gąsienice korowódki sosnówki są aktywne wiosną, kiedy opuszczają swoje „gniazda” na pniach sosnowych i w poszukiwaniu pożywienia przemieszczają się w długich rzędach wielu gąsienic ustawionych jedna za drugą. Ich ciała są pokryte drobnymi, parzącymi włoskami, które łatwo odłamują się i unoszą w powietrzu.
Kontakt z włoskami lub ich wdychanie może wywołać u ludzi:
- silne podrażnienia skóry i intensywny świąd,
- wysypki i pęcherze,
- zapalenie spojówek oraz objawy alergiczne dróg oddechowych,
- w cięższych przypadkach reakcje anafilaktyczne.
U zwierząt domowych, szczególnie psów i kotów, kontakt z włoskami lub lizanie gąsienicy może prowadzić do:
- uszkodzenia języka i jamy ustnej,
- obrzęków, ślinotoku i wymiotów,
- ciężkich reakcji zdrowotnych wymagających pilnej interwencji weterynaryjnej.
Gąsienice, a wpływ na przyrodę i środowisko
Korowódka sosnówka jest uznawana za szkodnika lasów sosnowych. Jej gąsienice żerują na igłach drzew, osłabiając zieleń i wzrost roślinności. Intensywne żerowanie prowadzi do:
- defoliacji drzew,
- osłabienia odporności sosen na suszę i choroby,
- zwiększonego ryzyka obumierania drzew przy dużym zagęszczeniu gąsienic,
- zaburzenia równowagi ekosystemów leśnych.
Owady te żerują głównie nocą, a w ciągu dnia pozostają w „gniazdach” na pniach sosnowych.
Gdzie można je spotkać w Grecji, w tym na Rodos?
Gąsienica korowódki sosnówki jest rozpowszechniona w basenie Morza Śródziemnego, w tym w różnych regionach Grecji, zwłaszcza tam, gdzie rosną sosny i inne drzewa iglaste, zarówno w lasach, jak i na terenie miejskich parków. Gąsienice pozostają na drzewach do lutego, a od lutego do lipca schodzą na ziemię, poruszając się w długich korowodach.
Na wyspie Rodos prawdopodobieństwo kontaktu z tym gatunkiem jest większe na obszarach występowania. W praktyce oznacza to okolice Pefkos, obszary leśne w interiorze wyspy, ale też parki takie jak Rodini, czy miejski park koło portu Mandraki.
Jak się zachować, gdy spotkasz gąsienice?
Jeśli natrafisz na gąsienice, zachowaj bezwzględną ostrożność:
- nie dotykaj gąsienic ani ich „gniazd” – nawet martwe włoski są niebezpieczne,
- nie próbuj ich samodzielnie usuwać, nie zgniataj i nie dotykaj żadnymi przedmiotami,
- unikaj spacerów pod sosnami w okresie ich aktywności,
- trzymaj dzieci i zwierzęta domowe pod kontrolą,
- w parkach i przestrzeniach miejskich pilnuj, by psy były na smyczy.
Zgłaszanie występowania korowódki
Jeśli zauważysz duże skupiska korowódki sosnówki zgłoś to odpowiednim służbom leśnym lub miejskim. Zwłaszcza jeśli gąsienice pojawiają się w przestrzeniach publicznych, parkach, na terenach rekreacyjnych, czy w pobliżu dróg i chodników. Wówczas odpowiednie służby przeprowadzają opylanie zagrożonego terenu, by pozbyć się szkodników.
W przypadku zagrożenia zdrowotnego (np. ciężkie reakcje alergiczne) skontaktuj się z lekarzem lub odpowiednimi służbami ratunkowymi (np. telefonem alarmowym 112 w Grecji).
Słowem podsumowania
Gąsienica korowódki sosnówki jest aktywnym sezonowym zagrożeniem w Grecji wiosną, szczególnie w obszarach zalesionych sosnami, w parkach i ogrodach. Ze względu na swoje parzące włoski i charakterystyczne nocne procesje, stanowi ryzyko dla zdrowia ludzi i zwierząt. Wpływa też negatywnie na stan drzew. Pamiętaj o zachowaniu ostrożności i zgłaszaniu obserwacji odpowiednim służbom leśnym lub instytucjom zajmującym się ochroną przyrody i zdrowia roślin.
