Rzymski Budynek Publiczny na Agorze w Rodos to jedno z mniej znanych stanowisk archeologicznych na wyspie. Choć większość turystów kojarzy Rodos głównie ze średniowiecznym Starym Miastem, w jego sąsiedztwie znajdują się także cenne zabytki z czasów Imperium Rzymskiego.
Gdzie znajduje się Rzymski Budynek Publiczny?
Ruiny znajdują się na terenie dawnej starożytnej Agory, zaledwie kilka minut spacerem od średniowiecznego Starego Miasta oraz portu Mandraki. Dokładnie przy ulicy Ippodamou 69. To właśnie tutaj przez stulecia koncentrowało się życie handlowe, administracyjne i społeczne antycznego Rodos. Dzisiaj stanowisko archeologiczne znajduje się w obniżeniu terenu pomiędzy ulicami i łatwo je przeoczyć, jeśli nie wiemy, czego szukać.
Czym był Rzymski Budynek Publiczny?
Archeolodzy datują jego powstanie na okres od I wieku p.n.e. do II wieku n.e., czyli czasy rzymskiej epoki cesarskiej. Był to budynek o charakterze administracyjnym i publicznym, obsługujący funkcjonowanie agory – najważniejszego placu handlowego starożytnego miasta. W takich budynkach mogły mieścić się urzędy, pomieszczenia administracyjne oraz miejsca związane z zarządzaniem handlem i sprawami miejskimi.
Do naszych czasów zachowały się przede wszystkim:
- kamienne fundamenty,
- fragmenty murów,
- pozostałości podiów,
- elementy kamiennych inskrypcji potwierdzających publiczny charakter budowli.
Choć dziś oglądamy jedynie zarys dawnej konstrukcji, łatwo wyobrazić sobie, jak ważnym miejscem była ona niemal dwa tysiące lat temu.
Rodos pod panowaniem Rzymu
Historia rzymskiego Rodos jest znacznie ciekawsza, niż mogłoby się wydawać. Jeszcze w okresie hellenistycznym wyspa należała do najpotężniejszych republik morskich basenu Morza Śródziemnego. Rodos posiadało silną flotę handlową, rozwinięty handel oraz słynny Kolos Rodyjski – jeden z siedmiu cudów świata starożytnego. Sytuacja zmieniła się dramatycznie w 42 roku p.n.e. kiedy Kasjusz złamał potęgę Rodos.
Po zamordowaniu Juliusza Cezara republikańscy dowódcy: Gajusz Kasjusz Longinus oraz Marek Juniusz Brutus, potrzebowali ogromnych środków na prowadzenie wojny domowej przeciwko Markowi Antoniuszowi i Oktawianowi. Jednak bogate Rodos odmówiło finansowania ich działań, na co Kasjusz odpowiedział siłą.
Na początku 42 roku p.n.e. obległ miasto, pokonał rodyjską flotę i zdobył Rodos. Następnie rozkazał stracić pięćdziesięciu najważniejszych obywateli miasta, a z wyspy wywiózł ogromne bogactwa m.in: skarbiec publiczny,
prywatne majątki mieszkańców oraz ponad trzy tysiące dzieł sztuki.
Był to moment, który definitywnie zakończył polityczną niezależność wyspy i rozpoczął jej długą historię pod panowaniem Rzymu. Paradoksalnie, mimo utraty niezależności, Rodos nie przestało odgrywać ważnej roli. Wręcz przeciwnie. Stało się jednym z najważniejszych ośrodków nauki i retoryki w całym Imperium Rzymskim. To tutaj działała słynna szkoła retoryki prowadzona między innymi przez Apolloniosa Molona. I to na Rodos przybywali przyszli przywódcy Rzymu, aby doskonalić sztukę przemawiania. Do najbardziej znanych należeli Juliusz Cezar,
Cyceron, czy przyszły cesarz Tyberiusz, który spędził na wyspie siedem lat, studiując filozofię.
Można więc powiedzieć, że dwa tysiące lat temu Rodos było dla rzymskich elit tym, czym dziś są najbardziej prestiżowe uniwersytety świata.
Trzęsienie ziemi zmieniło wygląd miasta
Rodos od zawsze znajduje się w aktywnej strefie sejsmicznej. W 155 roku n.e., za panowania cesarza Antoninusa Piusa, potężne trzęsienie ziemi zniszczyło znaczną część starożytnego miasta. Rzymianie pomogli odbudować wyspę, jednak nowe budowle powstawały już według innych założeń architektonicznych. Dotyczyło to również budynków publicznych wokół Agory, a dzisiejsze fundamenty są właśnie pozostałością tej późniejszej przebudowy.
Jak wygląda zwiedzanie?
To jedno z tych stanowisk archeologicznych, które ogląda się wyłącznie z zewnątrz. Ruiny znajdują się poniżej poziomu ulicy i są zabezpieczone barierkami, dlatego nie ma możliwości wejścia pomiędzy zachowane fundamenty. Całość podziwia się z chodnika, spoglądając z góry na pozostałości murów. Na obejrzenie stanowiska oraz wykonanie kilku zdjęć wystarczy około 5–10 minut.
Choć same ruiny nie wymagają specjalnego przygotowania, warto pamiętać, że uliczki Starego Miasta wyłożone są charakterystycznym otoczakowym brukiem, który bywa śliski i nierówny. Wygodne buty z twardszą podeszwą zdecydowanie ułatwią spacer po tej części miasta.
Zobacz : 4 zabytki, które odwiedzisz za darmo
Czy warto zobaczyć Rzymski Budynek Publiczny?
Jeśli spodziewasz się monumentalnych ruin na miarę ateńskiej Agory czy pałacu w Knossos, możesz poczuć lekki niedosyt lub rozczarowanie. To niewielkie stanowisko archeologiczne, którego zwiedzanie zajmuje zaledwie kilka minut. Jednak dla osób interesujących się historią Rodos jest to niezwykle ciekawy przystanek. Pozwala uświadomić sobie, że wyspa nie kończy swojej opowieści na średniowiecznych murach joannitów. Znacznie wcześniej była ważnym ośrodkiem świata greckiego, a później jednym z najbardziej cenionych miast Imperium Rzymskiego.
Spacerując po Starym Mieście, warto więc na chwilę zatrzymać się przy tych niepozornych fundamentach. To właśnie takie miejsca najlepiej pokazują, jak wiele warstw historii kryje w sobie Rodos. Począwszy od czasów starożytnych Greków, przez okres rzymski, Bizancjum i panowanie joannitów, aż po współczesność.
Interesują Cię starożytne zabytki Rodos? Koniecznie zobacz również mój przewodnik Zabytki antyczne na Rodos, w którym znajdziesz najważniejsze stanowiska archeologiczne i miejsca związane z historią starożytnej wyspy.
Przejdź się po Starym Mieście razem z nami
Źródło:hh.gr
